Zakup konia to bardzo odpowiedzialna decyzja, która wiąże się z wieloma wyrzeczeniami. Z pewnością wymaga odpowiedniego przemyślenia, kalkulacji kosztów utrzymania i zobowiązań finansowych. Kupno konia to bardzo duży koszt, jednak największym wyzwaniem jest go później utrzymać, zapewniając mu właściwe warunki.
Zaczynając od comiesięcznych kosztów pensjonatu, paszy, suplementów przez wizyty kowali, aż po bardzo kosztowne wizyty weterynarzy, kiedy naszemu wierzchowcowi coś dolega – mając te kwestie na myśli, należy uważnie przemyśleć ten zakup. Koń to inwestycja na długie lata, jest to żywe zwierzę, o które trzeba cały czas starannie dbać, aby zapewnić mu długie i komfortowe życie.
Jak przygotować się do zakupu konia?
1. Przeznaczenie konia
Pierwszym krokiem, zanim zagłębisz się w dostępne ogłoszenia, jest określenie w jakim celu kupujesz konia oraz jaki przeznaczasz budżet.
Czy szukasz konia do wysokiego sportu w konkretnej dziedzinie, czy może wolisz konia do spokojnej rekreacji i wyjazdów w teren? Należy również zwrócić uwagę na umiejętności jeźdźca docelowego – czy jest to osoba początkująca, czy doświadczona.
Dla osób początkujących lepiej sprawdzi się koń spokojny, zrównoważony i cierpliwy. Bardziej doświadczeni jeźdźcy mogą szukać koni energicznych i wrażliwych, które oferują większy potencjał sportowy.
Niezależnie od tego czy jesteś właścicielem stajni, czynnie startującym zawodnikiem, czy po prostu początkującym jeźdźcem – warto zrobić odpowiedni research, aby znaleźć odpowiedniego wierzchowca dla siebie.
2. Ocena weterynaryjna
Po dokonaniu szerokiej selekcji w dostępnych ogłoszeniach i wyborze koni w odpowiednim budżecie, które będziemy chcieli oglądać, nie można zapomnieć o najważniejszym – badaniu weterynaryjnym przedzakupowym, inaczej znanym jako TUV. W tym przypadku nie warto oszczędzać. Zdrowie to kluczowy element, na który powinniśmy zwrócić uwagę podczas wyboru konia.
Badanie TUV powinno obejmować:
- badanie kliniczne – ocena konia w ruchu, próby zginania na twardym podłożu lub/i miękkim podłożu, reakcje bólowe, wady postawy; taka ocena ma wykluczyć wszelkie nieregularności oraz kulawizny podczas chodu, a także wskazanie, na które partie ciała należy zwrócić większą uwagę przy dalszym badaniu,
- prześwietlenia (RTG) – przynajmniej wybranych partii ciała, głównie są to stawy skokowe oraz pęcinowe, trzeszczki, warto również zrobić prześwietlenie poglądowe pleców,
- ocena stanu kopyt – czy kopyta są płaskie, bądź sztorcowe, czy będą miały wpływ na tworzenie się w przyszłości wad postawy, czy koń musi zostać okuty,
- ocena zębów – czy uzębienie jest pełne i terminowo tarnikowane, czy występują wady zgryzu, które będą powodowały złe ścieranie się zębów oraz problemy w pobieraniu pokarmu,
- osłuchowe badanie układu oddechowego – czy nie wykazuje wyraźnych oznak RAO lub innych chorób układu oddechowego.
Upewnij się, że koń ma pełną dokumentację (przede wszystkim paszport) oraz aktualne szczepienia. Ważne jest, aby uzyskać od poprzedniego właściciela kompletną historię leczenia.
1. Przeznaczenie konia
Pierwszym krokiem, zanim zagłębisz się w dostępne ogłoszenia, jest określenie w jakim celu kupujesz konia oraz jaki przeznaczasz budżet.
Czy szukasz konia do wysokiego sportu w konkretnej dziedzinie, czy może wolisz konia do spokojnej rekreacji i wyjazdów w teren? Należy również zwrócić uwagę na umiejętności jeźdźca docelowego – czy jest to osoba początkująca, czy doświadczona.
Dla osób początkujących lepiej sprawdzi się koń spokojny, zrównoważony i cierpliwy. Bardziej doświadczeni jeźdźcy mogą szukać koni energicznych i wrażliwych, które oferują większy potencjał sportowy.
Niezależnie od tego czy jesteś właścicielem stajni, czynnie startującym zawodnikiem, czy po prostu początkującym jeźdźcem – warto zrobić odpowiedni research, aby znaleźć odpowiedniego wierzchowca dla siebie.
2. Ocena weterynaryjna
Po dokonaniu szerokiej selekcji w dostępnych ogłoszeniach i wyborze koni w odpowiednim budżecie, które będziemy chcieli oglądać, nie można zapomnieć o najważniejszym – badaniu weterynaryjnym przedzakupowym, inaczej znanym jako TUV. W tym przypadku nie warto oszczędzać. Zdrowie to kluczowy element, na który powinniśmy zwrócić uwagę podczas wyboru konia.
Badanie TUV powinno obejmować:
- badanie kliniczne – ocena konia w ruchu, próby zginania na twardym podłożu lub/i miękkim podłożu, reakcje bólowe, wady postawy; taka ocena ma wykluczyć wszelkie nieregularności oraz kulawizny podczas chodu, a także wskazanie, na które partie ciała należy zwrócić większą uwagę przy dalszym badaniu,
3. Wiek, doświadczenie oraz pochodzenie
Młode konie są mniej doświadczone, wymagają więcej pracy, spokoju i cierpliwości. Konie w średnim wieku zazwyczaj są bardziej stabilne oraz przewidywalne. Natomiast starsze konie najczęściej są odpowiednie dla mniej doświadczonych jeźdźców, jednak mogą występować u nich ograniczenia fizyczne.
Ważnym aspektem jest również rodowód oraz pochodzenie. Jeśli szukamy konia do skoków, to dobrze, aby w swojej linii miał skokowych przodków. Analogicznie – jeśli szukamy konia z przeznaczeniem do ujeżdżenia, to warto, aby w swoim rodowodzie miał konie z predyspozycjami ujeżdżeniowymi. Odnosi się to również do innych dziedzin sportu.
Rodowód konia ma również duże znaczenie, jeśli szukamy klaczy z przeznaczeniem do hodowli. Im lepszy rodowód naszej klaczy, tym większe możliwości na uzyskanie wartościowego potomstwa. Rodowód konia może nam wiele powiedzieć w przypadku, gdy decydujemy się na kupno młodego, surowego konia, który nie posiada jeszcze żadnych umiejętności. W tym przypadku to właśnie linie przodków mogą nam przewidzieć, czy w przyszłości nasz wierzchowiec będzie prospektem sportowym w danej dziedzinie, czy raczej lepiej będzie się sprawdzać w jeździe rekreacyjnej.
Przeznaczenie konia łączy się z linią konia, z której się wywodzi – do skoków ma konie skaczące wysokie konkursy, do ujeżdżenia ma w paszporcie konie jeżdżące wysokie klasy ujeżdżenia.
4. Charakter, temperament, aspekty wizualne oraz chód
Szukając konia, musimy zwrócić uwagę na jego temperament i charakter. Koń powinien odpowiadać temperamentem swojemu docelowemu jeźdźcowi. Każdy jeździec ma swoje preferencje co do zachowania konia podczas treningu.
Jedni wolą konie energiczne, idące dynamicznie do przodu, które oferują większy potencjał sportowy. Inni natomiast wolą konie cechujące się spokojnym usposobieniem, na których bez stresu będą mogli wybrać się na relaksujący spacer/teren. Również dla osób początkujących lepiej sprawdzi się koń spokojny, zrównoważony oraz wykazujący się większą cierpliwością.
Chód – im bardziej wydajny i sprężysty, tym lepiej. Testując konia warto sprawdzić, jak radzi sobie w ćwiczeniach z elementami pracy ujeżdżeniowej – jak odnajduje się w skróceniach i wydłużeniach, jaką ma równowagę w pracy na kole, czy wygięcia nie sprawiają mu problemów. Jednak najważniejsze jest to, czy koń chodzi rozluźniony i prawidłowo pracuje plecami – pokazuje to, czy w ciele konia nie występują ukryte spięcia. Należy sprawdzić konia również pod kątem ewentualnych nieregularności.
5. Budowa i kondycja fizyczna, wywiad z właścicielem
Koń powinien mieć budowę odpowiednią do docelowego użytkowania. Należy zwrócić uwagę na proporcje oraz symetrię ciała, nabudowanie masy mięśniowej. Wysokość w kłębie to jedna z ważniejszych cech.
Jeśli szukamy konia do wysokich konkursów skokowych, na pewno lepsze predyspozycje będzie mieć koń wyższy. Również jeśli jeździec jest wyższy, to należy rozglądać się za nieco wyższym wierzchowcem, tak aby jeździec nie zakłócał równowagi koniowi podczas jazdy. Natomiast do nauki jazdy dla dzieci zdecydowanie lepiej sprawdzi się mniejszy kucyk, przy którym młodzi adepci jeździectwa będą czuli się pewniej.
Należy zwrócić uwagę również na kondycję fizyczną u konia – w jakim stanie są mięśnie, czy koń ma prawidłowo nabudowane plecy, szyję, a także czy mięśnie nie są przebudowane. Czy jego wydolność podczas treningu jest w porządku. W jakim stanie są kopyta, czy mają odpowiednią budowę. Jeśli koń jest podkuty, to warto dowiedzieć się z jakiego powodu (np. zalecenia weterynarza, bądź wrażliwe kopyta).
Warto przeprowadzić wywiad z właścicielem na temat aktualnego żywienia konia:
- jaką ma dietę,
- które pasze dostaje,
- czy aktualnie dostaje suplementy, jeśli tak, to jakie i w jakim celu,
- jeśli nie je owsa – dlaczego (np. wrzody, alergie pokarmowe, czy odbija mu się po nim),
- jakie suplementy można mu podawać (np. Respirol, ale przy próbach w ogóle nie będzie kaszlał).
Dieta konia może nam bardzo dużo powiedzieć również o jego kondycji.
Upewnij się, że koń jest regularnie szczepiony.
Zakup konia to decyzja na lata – nie należy podejmować jej pochopnie. Wymaga odpowiedniej wiedzy oraz rozwagi. Warto zasięgnąć wsparcia doświadczonej osoby (instruktora, trenera lub weterynarza). Dobre przygotowanie do procesu zakupu konia zwiększa szanse na znalezienie wierzchowca, który będzie nie tylko partnerem do jazdy, ale także wiernym przyjacielem.
Pamiętaj, aby przed sfinalizowaniem zakupu dokładnie sprawdzić niezbędne dokumenty (przede wszystkim paszport) oraz sporządzić szczegółową umowę kupna-sprzedaży.
Sprawdź produkty, które pomogą Twojemu nowemu podopiecznemu dobrze rozpocząć wspólną drogę.
